Η υπόθεση του Σαρακήνικου στη Μήλο αποτέλεσε το 2025 μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις ανεξέλεγκτης τουριστικής δόμησης στον νησιωτικό χώρο, φέρνοντας στο προσκήνιο σοβαρά ελλείμματα θεσμικής προστασίας και χωρικού σχεδιασμού. Ένα χρόνο μετά τη δημόσια κατακραυγή και τις εξαγγελίες του ΥΠΕΝ, η περιοχή παραμένει ουσιαστικά αθωράκιστη.

Θεσμικά κενά. Δεν έχει εκδοθεί η Υπουργική Απόφαση για την αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών στις προστατευόμενες περιοχές του νησιού, δεν έχει προχωρήσει ο χαρακτηρισμός ως Προστατευόμενου Φυσικού Σχηματισμού, δεν έχει θεσπιστεί η αναθεώρηση του Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου Νοτίου Αιγαίου, ούτε έχει ολοκληρωθεί το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο Δυτικών Κυκλάδων. Παράλληλα, δεν έχει εκπονηθεί Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας, δεν έχει εγκριθεί η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και δεν υφίσταται επικαιροποιημένο Ειδικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.

Κλιμάκωση πίεσης. Ενώ δεν έχει ξεκινήσει η αποκατάσταση του τραυματισμένου τοπίου στο Σαρακήνικο, νέες εξελίξεις εντείνουν την ανησυχία. Η υπόθεση τουριστικού συγκροτήματος στον Μύτακα οδήγησε σε ανάκληση οικοδομικής άδειας και περιβαλλοντικών όρων, με την υπόθεση να φθάνει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ενώ το ΥΠΕΝ παρέπεμψε το ζήτημα στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με δημόσια δήλωση του Δημάρχου Μήλου, περίπου 50 νέα ξενοδοχεία με τουλάχιστον 1.000 πισίνες βρίσκονται σε διαδικασία αδειοδότησης.

Αδειοδοτικό πλαίσιο. Οι διατάξεις που επιτρέπουν την αυτόματη έκδοση οικοδομικών αδειών για έργα κάτω των 3.000 τ.μ. και η υπαγωγή σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις για μονάδες κάτω των 100 κλινών, σε συνδυασμό με την απουσία ολοκληρωμένου χωρικού σχεδιασμού, λειτουργούν ως βασικοί μοχλοί ενίσχυσης της εκτός σχεδίου δόμησης. Η Πολιτεία δεν έχει αξιοποιήσει εργαλεία όπως ο χαρακτηρισμός «Προστατευόμενων Τοπίων και Φυσικών Σχηματισμών» του ν. 1650/1986, ούτε έχει προχωρήσει σε ουσιαστικές ρυθμίσεις χρήσεων γης και όρων δόμησης.

Ανεκπλήρωτη αναστολή. Παρότι το ΚΕΣΥΠΟΘΑ ενέκρινε από τον Μάρτιο του 2025 την αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών σε προστατευόμενες περιοχές, η σχετική Υπουργική Απόφαση δεν έχει εκδοθεί. Η εκκρεμότητα αυτή επιτρέπει τη συνέχιση της οικοδομικής δραστηριότητας σε ευαίσθητες ζώνες.

Παρέμβαση ΣΕΠΟΧ. Ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών επισημαίνει τα σοβαρά ελλείμματα στον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό, καθώς και στην αντιμετώπιση αυθαιρεσιών και στον έλεγχο της δόμησης. Παράλληλα, τονίζει ότι πολιτικές που ενισχύουν την εκτός σχεδίου και υπόσκαφη δόμηση, την υπέρμετρη χρήση υδάτινων πόρων και την επέκταση της δόμησης μέσω διατάξεων του ΝΟΚ, αντιστρατεύονται την προστασία του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η ανάγκη για συνεκτικές χωρικές πολιτικές που θα διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα του νησιωτικού και παράκτιου χώρου καθίσταται πλέον επιτακτική, ιδίως για περιοχές με έντονη τουριστική πίεση όπως η Μήλος και οι Κυκλάδες.

Πηγή: news.b2green.gr