Κίμωλος-Σίφνος-Σέριφος

Mετά από μία μακρόχρονη σειρά ενεργειών, αλλά και γραφειοκρατικών κωλυμάτων, η ανάδοχος βρίσκεται στη Σέριφο έχοντας ξεκινήσει τις εργασίες για το έργο αποκατάστασης και μετατροπής του διατηρητέου κτηρίου του πρ. Διοικητηρίου των Μεταλλείων σε πολιτιστικό κέντρο.

Παρά το γεγονός, ότι ο σχετικός διαγωνισμός από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού είχε προκηρυχθεί ήδη από τον Νοέμβριο του 2020, μία σειρά επίλυσης ενστάσεων οδήγησε στην επιλογή της οριστικής αναδόχου του έργου μόλις στις 4 Οκτωβρίου του 2021. Έως και την τελική διεκπεραίωση όλων των διαδικασιών που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο, ουσιαστικά οι εργασίες ξεκίνησαν μόλις πριν λίγες ημέρες.

Με την εκκίνηση του έργου ικανοποιείται ένα χρόνιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας, ώστε το ιστορικό, αλλά και αρχιτεκτονικά μοναδικό, κτήριο του πρ. Διοικητηρίου των μεταλλείων, να αξιοποιηθεί για τη δημιουργία ενός χώρου πολιτισμού, που θα στεγάσει αφενός τις τοπικές πολιτιστικές δράσεις του νησιού, αλλά και να φιλοξενήσει μεγάλες εκδηλώσεις.

Ο αρχικός προϋπολογισμός του έργου είχε διαμορφωθεί στα 1,9 εκατομμύρια ευρώ, ωστόσο σύμφωνα με την προσφορά της οριστικής αναδόχου, θα κοστίσει 1,21 εκ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, ενώ η χρηματοδότησή του γίνεται από το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Ειδικού Σκοπού για το Νότιο Αιγαίο (ΠΔΕ).

Υπενθυμίζεται, ότι ήδη από τις αρχές του 2020 είχε επικαιροποιηθεί, έπειτα από ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Σερίφου, η σχετική προγραμματική σύμβαση μεταξύ του Δήμου και του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, για την προώθηση του έργου, καθώς αντίστοιχη προγραμματική σύμβαση είχε συναφθεί ξανά προ ετών, ωστόσο το έργο δεν είχε προχωρήσει.

Η υφιστάμενη κατάσταση

Το έργο αφορά σε εργασίες στερέωσης, αποκατάσταση και αλλαγής χρήσης του διατηρητέου κτηρίου πρώην Διοικητηρίου Μεταλλείων σε πολιτιστικό κέντρο, στο Μεγάλο Λιβάδι Σερίφου.

Πρόκειται για ένα επιβλητικό διώροφο κτήριο μακρόστενο ορθογωνικής κάτοψης με εμφανή τα στοιχεία της αρχιτεκτονικής των νεοκλασικών επαύλεων του τέλους του 19ου αιώνα, ενώ έχει συνολικό εμβαδόν 582,00 τ.μ. Έχει κατασκευαστεί στη βαθμιδωτή πλευρά του λόφου και το ισόγειο έχει μικρότερο πλάτος από τον όροφο.

Οι δύο κεντρικές όψεις του κτηρίου είναι ιδιαίτερα επιμελημένες. Η κύρια όψη έχει νοτιοανατολικό προσανατολισμό. Η όψη διαμορφώνεται με άξονα συμμετρίας την κεντρική δίδυμη μαρμάρινη σκάλα. Τα δυο ακραία τμήματα προεξέχουν ελαφρά από το υπόλοιπο κτήριο και φέρουν αετώματα ενώ στο μεσαίο βρίσκεται η είσοδος με την σκάλα. Αέτωμα υπάρχει και στην πλάγια όψη που ακολουθεί και αυτή την λογική της συμμετρίας. Ο οριζόντιος διαχωρισμός βάσης, κορμού και στέψης επιτυγχάνεται με ενδιάμεσο κοσμήτη, ο οποίος διατρέχει την όψη και χωρίζει τον όροφο από το ισόγειο και γείσο που διαχωρίζει τον όροφο από τη στέγη.

Στον όροφο, ο οποίος έχει εμβαδόν 360,37 τ.μ., αναπτύσσονται δύο κατά μήκος σειρές δωματίων που διαχωρίζονται από επιμήκη διάδρομο. Στη δυτική πλευρά του κτηρίου υπάρχει μία μεγάλη αίθουσα με έξοδο σε εξώστη προς τη θάλασσα.

Η πρόσβαση στον όροφο γίνεται από τις δύο μαρμάρινες σκάλες, μία κεντρική στην μεγάλη πλευρά του κτηρίου και μία στην στενή όψη που βγαίνει στον εξώστη.

Στο ισόγειο, εμβαδού περίπου 221,65τ.μ., υπάρχει μια σειρά δωματίων (εννέα χώροι) σε γραμμική διάταξη, που στέγαζαν τα γραφεία της εταιρείας και τα σχεδιαστήρια των μηχανικών. Το ισόγειο έχει 5 αυτόνομες εισόδους από την κύρια όψη. Οι δύο όροφοι συνδέονται εσωτερικά με ξύλινη σκάλα.

Το πρώην Διοικητήριο Μεταλλείων στο Μεγάλο Λιβάδι κατασκευάστηκε μεταξύ των ετών 1869 και 1875. Στο κτήριο εντοπίζεται και μία νεότερη φάση που περιλαμβάνει μικρά τμήματα του ορόφου στις δύο άκρες του και βοηθητικά κτίσματα στην πίσω αυλή. Η κατάσταση που παρουσιάζει το Διοικητήριο είναι μέτρια. Οι τοιχοποιίες μακροσκοπικά εμφανίζουν καλή κατάσταση. Τα επιχρίσματα των όψεων έχουν αποσαθρωθεί σε πολλά σημεία. Τα ξύλινα πατώματα στη βόρεια πλευρά έχουν καταρρεύσει όπως και η στέγη.

Παρά τις ρηγματώσεις σε λίγες περιοχές των κύριων όψεων, καθώς και της καταστροφής των επιχρισμάτων, η μελέτη επισημαίνει, πως γενικά, λαμβανομένης υπόψιν της ηλικίας του κτηρίου, συμπεραίνεται αρκετά καλή η συμπεριφορά της φέρουσας λιθοδομής.

serifos politistiko kentro 2022a

Υπερσύγχρονος, προσβάσιμος αλλά και επιβλητικός πολιτιστικός χώρος

Στο πλαίσιο του έργου και όσον αφορά στο κύριο διώροφο κτήριο του Διοικητηρίου, προβλέπονται οι εξής εργασίες αποκατάστασης:

*Καθαίρεση υπάρχουσας στέγης και ψευδοροφής, με διατήρηση κατά το δυνατόν των κεραμιδιών που υπάρχουν

*Απομάκρυνση όλων των επιχρισμάτων των φερουσών τοιχοποιιών και από τις δύο όψεις

*Αρμολογήματα και εφαρμογή ενεμάτων για την αποκατάσταση των λιθοδομών

*Αποκατάσταση του ξύλινου πατώματος που εδράζεται σε ξύλινες φέρουσες δοκούς επί της λιθοδομής

*Κατασκευή νέων ενισχυμένων επιχρισμάτων στη φέρουσα λιθοδομή

*Ανακατασκευή της στέγης στην ίδια μορφή με την υπάρχουσα, καθώς και όλων των διακοσμητικών στοιχείων του κτηρίου

*Διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου

*Τοποθέτηση ανελκυστήρα

*Επισκευή των τοξοτών υπέρθυρων και αποκατάσταση των μεταλλικών πρεκιών των ανοιγμάτων.

Οι προτεινόμενες επεμβάσεις στο κτήριο δεν αλλοιώνουν τη μορφή και τον διατηρητέο χαρακτήρα του. Θα γίνει αντικατάσταση στέγης στην ίδια μορφή με την υπάρχουσα, στις όψεις θα διατηρηθούν όλα τα ανοίγματα και διακοσμητικά στοιχεία, ενώ τα επιχρίσματα θα έχουν το ίδιο πάχος με τα αρχικά.

Το κτιριολογικό πρόγραμμα των δύο νέων χρήσεων του Διοικητηρίου καθορίστηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Σερίφου. Το πρόγραμμα αυτό εφαρμόστηκε στην αρχιτεκτονική μελέτη με μικρές τροποποιήσεις και προσαρμογές.

Σύμφωνα με το κτιριολογικό πρόγραμμα, οι χώροι που θα διαμορφωθούν στο ισόγειο, αφορούν σε ένα χώρο Γραφείου – αρχείου, ένα χώρο για τον ανελκυστήρα ΑμεΑ, χώρους τουαλετών Ανδρών – Γυναικών – ΑμεΑ, αλλά και τη διαμόρφωση εκθεσιακών χώρων. Θα διατηρηθούν τα εσωτερικά ανοίγματα επικοινωνίας των χώρων και ως κύρια είσοδος θα παραμείνει η υπάρχουσα. Ο χώρος της κύριας εισόδου επικοινωνεί με δύο αίθουσες εκθεμάτων, με τις τουαλέτες και με τη βοηθητική είσοδο των ΑμεΑ, όπου βρίσκεται ο ανελκυστήρας. Το γραφείο θα τοποθετηθεί στο νοτιοδυτικό άκρο του ισογείου και θα έχει ιδιαίτερη είσοδο.

Στον πρώτο όροφο, θα διαμορφωθούν συνεδριακοί και εκθεσιακοί χώροι, χώρος αναψυκτήριου, χώρος ύπνου υψηλής προσωπικότητας, και ο χώρος του ανελκυστήρα ΑμεΑ.

Ειδικότερα, το αναψυκτήριο τοποθετείται στη θέση του μεγάλου χώρου υποδοχής στη νοτιοδυτική πρόσοψη του κτηρίου. Έχει προσπέλαση με την υφιστάμενη εξωτερική κλίμακα, μέσω της ανοιχτής βεράντας. Η θέση του επιλέχθηκε, λόγω της εξαιρετικής θέας προς τον όρμο του Μεγάλου Λιβαδίου.

Ο ξενώνας υψηλής προσωπικότητας τοποθετείται στο βορειοανατολικό άκρο του πρώτου ορόφου, έχει ξεχωριστή ανεξάρτητη είσοδο από τη βεράντα που διαμορφώνεται, μετά την καθαίρεση των δύο προσθηκών. Περιλαμβάνει χώρο καθιστικού, υπνοδωματίου, dressing room και λουτρό.

Ο πιο σημαντικός και μεγαλύτερος χώρος του Διοικητηρίου είναι ο χώρος που θα φιλοξενεί μόνιμες και περιοδικές εκθέσεις. Ο χώρος αυτός, καταλαμβάνει το κεντρικό και μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας του Α’ ορόφου. Κύρια είσοδός του είναι η υπάρχουσα, με το μνημειώδες διπλό κλιμακοστάσιο. Στο πίσω μέρος επίσης θα δημιουργηθεί και ένας ενιαίος χώρος, που προορίζεται για τη διεξαγωγή ολιγομελών συνεδρίων, ο οποίος για να προκύψει θα απομακρυνθούν οι μη φέροντες τοίχοι, οι οποίοι ούτως ή άλλως θα καθαιρεθούν για την αντικατάσταση του ξύλινου δαπέδου και οι οποίοι είναι εξάλλου προσθήκες μεταγενέστερες της κήρυξης του κτηρίου ως διατηρητέου.

Οι φωτογραφίες από το αρχείο της αναδόχου αρχιτέκτονα, Μ. Βλασσοπούλου.

Πηγή : https://www.koinignomi.gr/