Αυτές τις μέρες στη Μήλο, έχει ξεκινήσει να υλοποιείται μια πρωτοβουλία η οποία ενώ θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στη προστασία και φροντίδα των αδέσποτων γατιών, φαίνεται τελικά να δημιουργεί σοβαρά προβλήματα τόσο για τα ζώα όσο και για εκείνους που τα φροντίζουν καθημερινά. Η προσπάθεια αυτή δημιουργίας οργανωμένων σημείων σίτισης για τα αδέσποτα ζώα αποτελεί ένα θετικό βήμα για την έκφραση πολιτισμού, φροντίδας και αγάπης. Η ευθύνη απέναντι στα ζώα δεν είναι απλώς τυπική, είναι ένδειξη σεβασμού και αρμονικής συνύπαρξης. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας πρωτοβουλίας κρίνεται στην πράξη. Οι νέες ταΐστρες παρουσιάζουν αδυναμίες τόσο ως προς τη χωρητικότητα τροφής και νερού όσο και ως προς την τοποθέτηση. Μία από αυτές έχει τοποθετηθεί δίπλα σε περιφερειακό δρόμο στον Αδάμαντα, εκθέτοντας τα γατάκια που θα προσπαθήσουν να τραφούν σε άμεσο κίνδυνο, με κάθε λογής οχήματα να αναπτύσσουν ταχύτητα, ιδιαίτερα σε τουριστική περίοδο. Σε μια βόλτα στο πάρκινγκ της Πλάκας, παρατήρησα μια άλλη ταΐστρα να βρίσκεται κάτω από ένα ετοιμόρροπο ερείπιο.

Αφαίρεση υφιστάμενων ταϊστρών και επιπτώσεις

Παράλληλα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι σε ορισμένες περιπτώσεις αφαιρέθηκαν υφιστάμενες ταΐστρες (Λαγκάδα, Πλατεία Ηρώων) που είχαν δημιουργηθεί με αγάπη από φιλόζωους της περιοχής, οι οποίοι, λόγω της καθημερινής τους παρουσίας και επαφής με τα αδέσποτα, έχουν γνώση των αναγκών και των συνηθειών των ζώων. Η αφαίρεσή τους έγινε χωρίς να έχει διασφαλιστεί η λειτουργία των νέων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα άμεσα κενά στην παροχή τροφής, κινδυνεύοντας τα ζώα να μείνουν χωρίς πρόσβαση σε βασική φροντίδα και προκαλώντας αναστάτωση στους ανθρώπους που τα φροντίζουν μέχρι τώρα, οι οποίοι ήρθαν αντιμέτωποι με μια κατάσταση διαχείρισης ανάγκης. Οι προϋπάρχουσες ταΐστρες, οι οποίες αφαιρέθηκαν, εξυπηρετούσαν μεγαλύτερο αριθμό γατιών, χωρίς να δημιουργούν συνθήκες ανταγωνισμού. Οι νέες ταΐστρες πρόκειται να εξυπηρετούν περιορισμένο αριθμό ζώων, με πιθανό αποτέλεσμα αύξηση ανταγωνισμού και στρες, με πολλές γάτες να κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς φαγητό, διεκδικώντας φαγητό υπό πίεση. Η φροντίδα των αδέσποτων δεν μπορεί να γίνεται επιφανειακά ή χωρίς συνεργασία με ανθρώπους που έχουν εμπειρία και πραγματικό ενδιαφέρον. Η ευαισθησία απέναντι στα ζώα χρειάζεται να αποδεικνύεται με πράξεις που λαμβάνουν υπόψιν τις πραγματικές συνθήκες. Τα αδέσποτα ζώα δεν είναι διακόσμηση για έργα βιτρίνας. Είναι ζωντανά πλάσματα με βασικές ανάγκες, ψυχολογία, συναισθήματα και αξίζουν ασφάλεια, φροντίδα και ουσιαστική προστασία.

Νομικό πλαίσιο και ευθύνη διαχείρισης

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η σίτιση αδέσποτων ζώων από πολίτες επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση της τήρησης βασικών κανόνων καθαριότητας, ενώ οι δήμοι έχουν την ευθύνη για τη δημιουργία κατάλληλων σημείων σίτισης. Σε αυτό το πλαίσιο, η απομάκρυνση καθαρών και λειτουργικών αυτοσχέδιων ταϊστρών που συντηρούν φιλόζωοι με προσωπικό κόστος δεν συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση, αλλά δημιουργεί κενό στη φροντίδα των ζώων. Η σίτιση σε δημόσιους χώρους είναι νόμιμη. Η παρεμπόδιση, η καταστροφή ή η απομάκρυνση δοχείων σίτισης τα οποία είναι καθαρά, σε σωστό σημείο, χωρίς όχληση, είναι τουλάχιστον αμφισβητήσιμη νομικά και επίσης δεν αποτελεί λύση, αλλά ενέργεια που υπονομεύει την ήδη υπάρχουσα φροντίδα των ζώων από ανθρώπους που μέχρι και τώρα καλύπτουν καθημερινά και διαχρονικά τα κενά του συστήματος όσον αφορά τις ανάγκες σίτισης και φροντίδας των ζώων, με προσωπικό χρόνο και χρήματα. Τα σημεία σίτισης θα πρέπει να ανταποκρίνονται σε πραγματικές συνθήκες και ανάγκες. Η απομάκρυνση των προηγούμενων δοχείων σίτισης δημιουργεί κενά στη φροντίδα και επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την καθημερινότητα των ζώων. Η ουσία δεν βρίσκεται στην αντικατάσταση αλλά στη βελτίωση, και αυτή προϋποθέτει διάλογο, γνώση και σεβασμό σε όσους ήδη συμβάλουν ενεργά.

Συμπεριφορά αποικιών και συνέπειες κακής σίτισης

Οι αδέσποτες γάτες λειτουργούν μέσα σε μια άτυπη ιεραρχία. Όταν η τροφή είναι περιορισμένη, ενεργοποιούνται έντονα ένστικτα επιβίωσης. Οι πιο δυνατές, κυρίαρχες γάτες καταλαμβάνουν την ταΐστρα, τρώνε πρώτες και απομακρύνουν τις άλλες γάτες. Οι πιο αδύναμες, άρρωστες, ηλικιωμένες, νεαρές ή φοβισμένες γάτες που δεν μπορούν να ανταγωνιστούν δεν πλησιάζουν και μένουν νηστικές. Έτσι έχουμε αποκλεισμό των ευάλωτων ζώων, και αυτό οδηγεί σε υποσιτισμό και εξασθένηση. Η περιορισμένη πρόσβαση επίσης οδηγεί τις πιο δυνατές γάτες σε μάχες και τσακωμούς, προκειμένου να έχουν πρόσβαση στην τροφή. Κάποιες γάτες θα αναγκαστούν να φύγουν από το σημείο και να διασκορπιστούν ψάχνοντας αλλού για τροφή. Έτσι έχουμε αποσταθεροποίηση της αποικίας και όταν χάνεται η ισορροπία, εμφανίζονται νέες γάτες που διεκδικούν χώρο και αυξάνονται οι συγκρούσεις. Ένας κακός τρόπος σίτισης μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα απ’ όσα λύνει: αποκλεισμό αδύναμων, πρόκληση συγκρούσεων και διασπορά γατιών για εύρεση τροφής αλλού. Η έλλειψη σωστής διοργάνωσης δεν μειώνει το πρόβλημα, αλλά το μεταφέρει και συχνά το εντείνει. Η σωστή σίτιση δεν αφορά μόνο την παροχή τροφής, αλλά και τη διατήρηση της ισορροπίας μέσα στην αποικία και την αποφυγή προβλημάτων για τα ζώα.

Κάλεσμα για επανεξέταση και συνεργασία

Παρακαλώ για επανεξέταση των σημείων τοποθέτησης των ταϊστρών, δημιουργία ασφαλών και επαρκών σημείων σίτισης και σεβασμό στην ήδη υπάρχουσα φροντίδα των ζώων από φιλόζωους και στις αυτοσχέδιες ταΐστρες που πληρούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις. Είναι σημαντικό όλοι οι φιλόζωοι σε όλες τις περιοχές του νησιού να έχουν ενεργό ρόλο, παρακολουθώντας τα σημεία σίτισης αν ανταποκρίνονται πραγματικά στις ανάγκες των αποικιών που φροντίζουν, διασφαλίζοντας την ασφάλεια και την επάρκεια σε τροφή και νερό των ζώων. Η φροντίδα των ζώων δεν είναι μια τυπική διαδικασία. Είναι μια συνεχής ευθύνη που απαιτεί παρουσία, εμπειρία, αγάπη και αρμονική συνεργασία. Μέσα από αυτή τη συνείδηση μπορούμε να δημιουργήσουμε κοινότητες όπου άνθρωποι και ζώα συνυπάρχουν με σεβασμό, ασφάλεια και αγάπη.

Κέλλυ Κωστούλια
Δασολόγος, Διαχειρίστρια Φυσικού Περιβάλλοντος &
Ενεργειακή, Ολιστική Θεραπεύτρια
Τηλ: 6974710392