Ένα ξεχασμένο οικογενειακό αρχείο τριών αιώνων, άρρηκτα συνδεδεμένο με τη Μήλο και την ιστορία της Αφροδίτης της Μήλου, επέστρεψε στην Ελλάδα, βρίσκοντας μόνιμη στέγη στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη της Αθήνας. Την εντυπωσιακή αυτή ιστορία φέρνει στο φως ρεπορτάζ της Βίκυς Κατεχάκη στην εφημερίδα «Καθημερινή».

Πρόκειται για το Αρχείο Μπρεστ, το αρχείο μιας οικογένειας Γάλλων υποπροξένων που υπηρέτησαν στη Μήλο και την Κίμωλο από τα τέλη του 18ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα. Το αρχείο ανακαλύφθηκε τυχαία μέσα σε ένα παλιό μπαούλο στο υπόγειο σπιτιού στο Λονγκ Άιλαντ της Νέας Υόρκης και περιλαμβάνει περίπου 550 έγγραφα, επιστολές, φωτογραφίες και οικονομικά τεκμήρια.

Η ανακάλυψη έγινε από τη Σούζαν Βέρα, καθηγήτρια Ψυχολογίας, η οποία, ερευνώντας την οικογενειακή της ιστορία, οδηγήθηκε στη Μήλο και στους προγόνους της. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο Λουί Μπρεστ, Γάλλος υποπρόξενος στη Μήλο την περίοδο που, το 1820, ανακαλύφθηκε το άγαλμα της Αφροδίτης. Σύμφωνα με ιστορικές μαρτυρίες, ο Μπρεστ διαδραμάτισε ενεργό ρόλο στη μεταφορά του αγάλματος στη Γαλλία και στην ένταξή του στις συλλογές του Λούβρου.

Το αρχείο, με τη φροντίδα του ιστορικού Μαρκ Μαζάουερ, διέσχισε ξανά τον Ατλαντικό και δωρίστηκε στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, όπου πλέον ταξινομείται και τεκμηριώνεται από την υποψήφια διδάκτορα Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης Άννα Αθανασούλη.

Όπως επισημαίνει ο Μαζάουερ στην Καθημερινή, το Αρχείο Μπρεστ δεν αποτελεί απλώς ένα οικογενειακό σύνολο εγγράφων, αλλά πολύτιμο ιστορικό τεκμήριο που φωτίζει την ευρύτερη ιστορία της Μήλου και του Αιγαίου σε μια κρίσιμη περίοδο, λίγο πριν από την Ελληνική Επανάσταση και τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους.

Παράλληλα, μέσα από τις επιστολές και τα έγγραφα αποκαλύπτονται οι εμπορικές δραστηριότητες, τα κοινωνικά δίκτυα και η καθημερινότητα μιας νησιωτικής ελίτ, αναδεικνύοντας τη Μήλο και την Κίμωλο ως σημαντικά σταυροδρόμια εμπορίου, διπλωματίας και πολιτισμικών ανταλλαγών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η διευθύντρια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, Μαρία Γεωργοπούλου, υπογραμμίζει τη σημασία του αρχείου, τονίζοντας ότι τέτοια προσωπικά τεκμήρια φέρνουν το ευρύ κοινό πιο κοντά στην πραγματικότητα της καθημερινής ζωής των ανθρώπων του παρελθόντος, πέρα από τα επίσημα ιστορικά αφηγήματα.

Το Αρχείο Μπρεστ, που ταξίδεψε από τη Γαλλία στην Ελλάδα και από εκεί σε διάφορα μέρη του κόσμου πριν επιστρέψει στη χώρα μας, αποτελεί πλέον πολύτιμο εργαλείο για την έρευνα της νεότερης ελληνικής ιστορίας, με τη Μήλο να βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο ενός διεθνούς ιστορικού ενδιαφέροντος.

Πηγή: Καθημερινή – Ρεπορτάζ: Βίκυ Κατεχάκη