Σε καθοριστικό βήμα για την προστασία του Αιγαίου προχωρά η Πολιτεία, καθώς εγκρίθηκαν οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ) 8Α και 8Β για τις περιοχές Natura 2000 του Νοτίου Αιγαίου, ανοίγοντας τον δρόμο για τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες.

Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την ολοκλήρωση των βασικών επιστημονικών εργαλείων που απαιτούνται για τη σύνταξη του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο θα καθορίσει το οριστικό θεσμικό πλαίσιο προστασίας μίας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες και νησιωτικές περιοχές της χώρας.

Ολοκληρώνεται το πλαίσιο προστασίας στο Νότιο Αιγαίο

Με την έγκριση των νέων μελετών καλύπτονται πλέον τόσο οι θαλάσσιες όσο και οι χερσαίες εκτάσεις των μεγαλύτερων νησιών που εντάσσονται στο Δίκτυο Natura 2000, οι οποίες έως σήμερα παρέμεναν σε εκκρεμότητα.

Για πρώτη φορά διαμορφώνεται ένα σαφές, ενιαίο και σύγχρονο πλαίσιο κανόνων που αφορά το σύνολο των Κυκλάδων, τμήμα των Δωδεκανήσων, αλλά και νησίδες όπως η Φαλκονέρα και η Βελοπούλα στο Μυρτώο Πέλαγος.

Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον συνολικό σχεδιασμό προστασίας του θαλάσσιου και νησιωτικού χώρου, δημιουργώντας μια «ομπρέλα» περιβαλλοντικής διαχείρισης με σαφείς κανόνες.

Τι προβλέπουν οι νέες μελέτες

Μέσω των ΕΠΜ καθορίζονται για πρώτη φορά με ακρίβεια:

Οι ζώνες προστασίας σε θαλάσσιες και χερσαίες περιοχές.
Οι επιτρεπόμενες χρήσεις γης και δραστηριότητες.
Τα μέτρα διαχείρισης για τη διατήρηση των οικοσυστημάτων.

Ο στόχος είναι διπλός: η ουσιαστική προστασία της φύσης και η συμβατότητα με ήπιες ανθρώπινες δραστηριότητες.

Προστασία βιοποικιλότητας και σπάνιων ειδών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διατήρηση εμβληματικών και απειλούμενων ειδών της Μεσογείου, όπως:

Η μεσογειακή φώκια.
Τα κητώδη.
Οι θαλάσσιες χελώνες.

Παράλληλα, προστατεύονται η ορνιθοπανίδα και τα ενδημικά είδη των νησίδων, ενώ αναδεικνύεται η σημασία ευαίσθητων οικοτόπων, όπως τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας, που αποτελούν κρίσιμο στοιχείο για την ισορροπία του θαλάσσιου οικοσυστήματος.

Νέοι κανόνες για τουρισμό και δραστηριότητες

Οι ρυθμίσεις εισάγουν σαφείς όρους για τον τουρισμό, αναγνωρίζοντας τον βασικό του ρόλο στις τοπικές οικονομίες, αλλά θέτοντας όρια ώστε να διασφαλίζεται η φέρουσα ικανότητα των περιοχών.

Επιπλέον, προβλέπονται ρυθμίσεις για:

Την κίνηση και αγκυροβόληση σκαφών.
Την προστασία της Ποσειδωνίας μέσω ειδικών αγκυροβολίων.
Τη σταδιακή οργάνωση των θαλάσσιων δραστηριοτήτων.

Οι παρεμβάσεις αυτές στοχεύουν στην αποφυγή υποβάθμισης των οικοσυστημάτων, ιδιαίτερα σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς.

Στήριξη παραδοσιακών δραστηριοτήτων

Οι μελέτες αναγνωρίζουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των νησιών και διατηρούν ενεργό τον παραδοσιακό τους πυρήνα, επιτρέποντας υπό όρους:

Τη γεωργία και την κτηνοτροφία.
Τη μελισσοκομία.
Την αλιεία.

Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην προστασία του αγροτικού τοπίου, με δυνατότητα συντήρησης και αποκατάστασης αναβαθμίδων και παραδοσιακών κατασκευών με τοπικά υλικά.

Νησιωτικότητα και ανάπτυξη με κανόνες

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενσωμάτωση της έννοιας της νησιωτικότητας στον σχεδιασμό. Οι μελέτες λαμβάνουν υπόψη:

Τις ανάγκες υποδομών.
Τις δυσκολίες σύνδεσης.
Τη σημασία της τοπικής οικονομίας και της καθημερινότητας των κατοίκων.

Έτσι διαμορφώνεται ένα μοντέλο ανάπτυξης που επιχειρεί να ισορροπήσει μεταξύ προστασίας και βιωσιμότητας, παρέχοντας ταυτόχρονα μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου για τις επιτρεπόμενες δραστηριότητες.

Τι σημαίνει η απόφαση για το μέλλον

Η ολοκλήρωση των ΕΠΜ 8Α και 8Β αποτελεί κομβικό βήμα για:

Την ενίσχυση της προστασίας της φυσικής κληρονομιάς των Κυκλάδων.
Τη δημιουργία σαφούς πλαισίου για επενδύσεις και δραστηριότητες.
Την προώθηση ενός βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης.

Παράλληλα, εντάσσεται στη στρατηγική δημιουργίας δύο Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων σε Νότιο Αιγαίο και Ιόνιο, με στόχο την αναβάθμιση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Η επόμενη φάση αφορά την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος, που θα «κλειδώσει» οριστικά το θεσμικό πλαίσιο και θα καθορίσει το μέλλον της ανάπτυξης και της προστασίας στις Νότιες Κυκλάδες.